Quân và dân Đắk Lắk với cuộc tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám năm 1945

Đầu tháng 8/1945, ở Đắk Lắk, những yếu tố của thời kì tiền khởi nghĩa đã hình thành và bùng lên thành cao trào cách mạng giành độc lập khi có thời cơ.

Nhà số 57 Lý Thường Kiệt, nơi thành lập UBCM lâm thời tỉnh Đắk Lắk, 1945

 

Đúng lúc đó, tin Nhật đầu hàng Đồng minh vô điều kiện (ngày 14/8/1945) được truyền đi khắp cả nước, làm bùng lên ngọn lửa cách mạng chưa từng thấy trong lịch sử dân tộc. Mặt trận Việt Minh thu hút hàng triệu hội viên, các phần tử trung gian đã ngã về cách mạng. Ngày 13/8, Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào nhận định điều kiện tổng khởi nghĩa đã đến, Đảng phải lãnh đạo toàn dân khởi nghĩa dành chính quyền. Hội nghị bầu ra Ủy ban dân tộc giải phóng tức Chính phủ lâm thời do Hồ Chí Minh làm chủ tịch. Đêm 13/8, Ủy ban khỏi nghĩa toàn quốc ra lệnh tổng khởi nghĩa.

Ban chỉ huy mặt trận CADA

Tại Đắk Lắk, ngày 14/8/1945 Ban lãnh đạo lâm thời của tỉnh họp và nhận thấy điều kiện khởi nghĩa giành chính quyền đã chín muồi và gấp rút chuẩn bị lực lượng. Ngày 16/8, Ban lãnh đạo lâm thời của tỉnh đã quyết định khởi nghĩa ở đồn điền CADA, mở màn cho tổng khởi nghĩa trong tỉnh. Ngày 17/8, khởi nghĩa thành công ở đồn điền CADA. Đồng chí Phan Kiệm thay mặt Ủy ban lâm thời tỉnh đọc lệnh Tổng khởi nghĩa của Tổng bộ Việt Minh, giao nhiệm vụ cho công nhân đồn điền CADA làm nòng cốt trong việc giành chính quyền các nơi trong tỉnh. Cũng ngày này, chính quyền cách mạng lần lượt ra mắt ở các đồn điền cây số 17, đồn điền cây số 7 thuộc CHPI.

Đêm 19/8, tại số nhà 57 đường Lý Thường Kiệt, thị xã Buôn Ma Thuột, Ban lãnh đạo lâm thời của tỉnh cùng với Tỉnh bộ Việt Minh đã triệu tập Hội nghị khẩn cấp, quyết định thành lập Ủy ban khởi nghĩa của tỉnh do đồng chí Phan Kiệm làm trưởng ban, đồng chí Phạm Sĩ Vinh làm phó ban, ủy viên gồm các đồng chí Nguyễn Trọng Ba, Y Ngông Niê Kđăm, Huỳnh Bá Vân, Y Bih Alêô, Thái Xuân Đồng. Hội nghị quyết định phát động quần chúng nhân dân chuẩn bị giành chính quyền ở thị xã và làm thất bại âm mưu mít-tinh cải tổ chính quyền của địch vào sáng 20/8.

Ông Phan Kiệm, chủ nhiệm Mặt trận Việt Minh đầu tiên của tỉnh, 1945

Ngày 20/8, một phái đoàn Tỉnh bộ Việt Minh Đắk Lắk đến trại lính Nhật đưa yêu sách đòi quân Nhật không được can thiệp vào công việc nội bộ của người Việt Nam. Ngược lại, Tỉnh bộ Việt Minh cũng sẽ cung cấp lương thực, thực phẩm cho quân đội Nhật cho đến khi họ rút khỏi Đắk Lắk. Quân Nhật chấp thuận mọi đề nghị của ta đưa ra. Nhờ vậy ta đã cô lập được quân đội Nhật, phân hóa được lực lượng chính quyền bù nhìn, tạo điều kiện cho cuộc khởi nghĩa ở Đắk Lắk nhanh chóng thắng lợi và đỡ tốn xương máu. Cùng ngày trên, chính quyền Trần Trọng Kim ở tỉnh tổ chức mít-tinh chào cờ tại sân vận động thị xã, đề ra việc cải tổ bộ máy chính quyền, mời đại diện Tỉnh bộ Việt Minh tham gia. Ngay lúc này, một phái đoàn Việt Minh, có lực lượng vũ trang bảo vệ tiến vào lễ đài, tuyên bố chính quyền thuộc về nhân dân. Chính quyền bù nhìn đầu hàng. Cờ đỏ sao vàng bay khắp nơi, nhà tù Buôn Ma Thuột được mở cửa trả tự do cho những người yêu nước bị giam cầm.

Ngày 22/8/1945, Ban lãnh đạo lâm thời, Tỉnh bộ Việt Minh và Ủy ban khởi nghĩa cùng đoàn cán bộ tăng cường cho Đắk Lắk họp Hội nghị mở rộng. Hội nghị đã quyết định: “Khởi nghĩa giành chính quyền ở thị xã vào ngày 24/8/1945; thành lập Ủy ban nhân dân cách mạng lâm thời tỉnh”. Ngày 23/8, truyền đơn của Việt  Minh xuất hiện ở thị xã Buôn Ma Thuột kêu gọi quần chúng tham gia giành chính quyền. 15 giờ ngày 24/8/1945, cuộc mít-tinh giành chính quyền được tổ chức trọng thể tại sân vận động thị xã, với sự tham gia của hơn 3000 người gồm lực lượng vũ trang các đồn điền, các buôn làng, lực lượng học sinh, thanh niên, viên chức, nhân sĩ, trí thức đồng bào các dân tộc Êđê, M’nông, Giarai… Trước hàng vạn đồng bào và hơn 500 binh lính, tự vệ, công nhân chính quyền cách mạng lâm thời ra mắt nhân dân đánh dấu một kỷ nguyên mới; kỷ nguyên độc lập tự do và nhân dân làm chủ vận mệnh của mình sau hơn nửa thế kỷ sống dưới ách thống trị của thực dân Pháp và phát xít, sau đó cuộc mít-tinh nhanh chóng biến thành cuộc biểu tình tuần hành khởi nghĩa giành chính quyền của nhân dân Đắk Lắk. Trước khí thế áp đảo của cách mạng, bộ máy của địch tại địa phương đã tê liệt hoàn toàn. Chỉ trong vòng chưa đầy một tuần lễ, chính quyền cách mạng đã thiết lập hầu hết các địa phương trong tỉnh.

Cách mạng tháng Tám thắng lợi ở Đắk  Lắk đã chứng tỏ đường lối, sự lãnh đạo của Đảng cộng sản là đúng đắn. Nhân dân trong tỉnh đã hòa nhập vào cuộc đấu tranh chung của dân tộc Việt Nam để giành độc lập tự do. Từ sau Cách mạng tháng Tám, một trang sử mới mở ra cho nhân dân cả nước nói chung và nhân dân Đắk Lắk nói riêng. Cuộc sống độc lập tự do thực sự đã bắt đầu. Nhân dân trong tỉnh tự hào góp phần vào thắng lợi của Cách mạng tháng Tám trong cả nước. Sự đoàn kết, truyền thống yêu nước của đồng bào các dân tộc đã tạo nên thành công của cuộc cách mạng. 

 Phòng Truyền thông

 

 

Tin xem nhiều nhất

Đôi nét về văn hóa phi vật thể của người Êđê ở Đắk Lắk trong công cuộc đổi mới

Văn hoá phi vật thể gồm nhiều yếu tố cấu thành. Trong khuôn khổ bài viết này chúng tôi chỉ đề cập ...

Kỷ niệm 40 năm chiến thắng Buôn Ma Thuột giải phóng tỉnh Đắk Lắk (10/3/1975 – 10/3/2015) Lực lượng vũ trang tỉnh Đắk Lắk tiến quân giải phóng quận Lạc Thiện (Lắk) “Sự kiện nhiều người ít biết đến”

Đại tá Phan Công Thí

Nguyên Chủ nhiệm Chính trị

Bộ chỉ  huy Quân sự tỉnh Đắk Lắk

Thực hiện quyết ...

Hoạt động trình diễn nghề thủ công truyền thống dân tộc tại Bảo tàng Đắk Lắk

Nghề thủ công truyền thống (đan lát, làm gốm, dệt thổ cẩm…) hay việc chế tác nhạc cụ rất phổ biến ...

Quân và dân Đắk Lắk với cuộc tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám năm 1945

Đầu tháng 8/1945, ở Đắk Lắk, những yếu tố của thời kì tiền khởi nghĩa đã hình thành và bùng lên ...

Lớp tập huấn kỹ năng trình bày và kể chuyện trong khuôn khổ Photovoice tại Đắk Lắk

Từ ngày 17 - 20/3/2014, Viện Nghiên cứu xã hội, kinh tế và môi trường (iSEE) đã phối hợp với Bảo ...

Sưu tầm hiện vật liên quan đến hoạt động tàn phá rừng trái phép

Với diện tích 13.125 km2, Đắk Lắk là một Cao nguyên lớn xen lẫn những núi và thung lũng, kết quả ...

Công tác tuyên truyền, giáo dục về bảo vệ tài nguyên rừng tại Bảo tàng Đắk Lắk

Trong bối cảnh hiện nay, khi rừng và các tài nguyên rừng của Đắk Lắk ngày càng bị tàn phá nặng nề ...

Danh lam thắng cảnh

Danh lam thắng cảnh

KHÁCH SẠN GẦN BẢO TÀNG

Nhà hàng

Số lượt truy cập

000349231
Hôm nay
Trong tuần
Trong tháng
Tất cả
332
877
14950
349231