Đồng bào Thái xứ Thanh với những kiến trúc nhà sàn độc đáo

Về với các huyện miền Tây xứ Thanh vốn nổi tiếng với nhiều danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, phong tục tập quán có những nét độc đáo riêng, trong đó phải kể đến kiến trúc nghệ thuật thể hiện qua những nếp nhà sàn truyền thống của đồng bào dân tộc người Thái nơi đây.

Nét kiến trúc độc đáo của đồng bào người Thái Xứ Thanh

Mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc của đồng bào người Thái

Trong đời sống xã hội hiện đại, trước sự phát triển của Kinh tế-Xã hội  cùng sự giao thoa của nhiều nền văn hóa, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống văn hóa của đồng bào dân tộc vùng núi, phong tục tập quán từ đó dần bị mai một. Thế nên, nhiều địa phương đến nay rất khó khăn trong việc giữ gìn, bảo lưu những nếp nhà sàn từ lâu đã trở thành biểu tượng trong đời sống văn hóa của đồng bào các dân tộc Thái, Mường. Tuy vậy, đâu đó nhà sàn vẫn luôn là niềm tự hào, là nét văn hóa “ không lẫn vào đâu” của đồng bào dân tộc. Tại bản Lách ( người Khơ Mú), bản Chai ( người Thái) thuộc xã Mường Chanh ( Mường Lát) là một minh chứng cho sự trường tồn đó.

Là xã biên giới vùng cao giáp nước bạn Lào, xã Mường Chanh ( Mường Lát) còn gặp rất nhiều khó khăn, tỉ lệ hộ nghèo còn ở mức cao, phong tục tập quán có nơi đang còn lạc hậu, sản xuất manh mún. Thế nhưng, điều đáng mừng mặc dù đời sống khó khăn,  chưa được hưởng điện lưới quốc gia, đồng bào dân tộc 2 bản Lách, bản Chai vẫn lưu giữ được nhiều nếp nhà sàn truyền thống.

Dưới gầm nhà sàn để các dụng cụ lao động sản xuất

Trao đổi với PV, chị Hà Thị Cần ( Bản Chai) cho biết: Để dựng được một căn nhà sàn, dụng cụ làm chỉ cần rìu và dao, thợ làm nhà là những người đàn ông khỏe mạnh, khéo léo, gỗ được chặt về, người thợ dùng dao đẽo cột, chặt gỗ, dầm và xà. Bằng đôi tay thoăn thoắt, lưỡi rìu lướt trên từng thớ gỗ để rồi dựng thành cây cột, xà ngang… Trước kia, gỗ rừng còn nhiều, hiện giờ không còn, việc làm nhà cũng trở nên khó khăn hơn.

“ Thời xưa, ông cha sống trong cảnh rừng núi, để thuận tiện việc tránh thú dữ, phù hợp với thời tiết khắc nghiệt, đồng thời tiện lợi việc ăn ở, sinh hoạt, xây dựng nhà sàn là biện pháp thích hợp. Nay đời sống phát triển, nhiều nhà có xu hướng xây dựng nhà sàn theo hướng cách tân, xen kẽ xi măng, gạch ngói. Do đã quen thuộc với nếp nhà sàn, hơn nữa từ lâu cũng đã trở thành một nét văn hóa truyền thống, nên đồng bào nơi đây vẫn còn giữ gìn được một số nhà sàn thời ông cha để lại”. Ông Trịnh Văn Xôm, trưởng bản Lách, chia sẻ.

Những kiến trúc độc đáo của ngôi nhà sàn

Đến bản Chai, bản Lách xã biên giới Mường Chanh, những ngôi nhà sàn quần tụ, nằm xen kẽ lẫn nhau, thấp thoáng dưới những tán cây, hay bên sườn đồi đã làm nên nét đẹp riêng của bản làng nơi đây.

Người Thái rất khéo léo và giỏi nghề mộc, những ngôi nhà của họ thường mang đến cảm giác vững chắc mặc dù thiết kế có phần không cầu kỳ, giản đơn. Trải qua sự biến thiên của tạo hóa, mưa, nắng, bão bùng, những ngôi nhà sàn vẫn “ thi gan cùng tuế nguyệt”, trụ được từ đời này qua đời khác.

Theo một số cụ cao niên tại đây cho biết, số lẻ tượng trưng cho sự vận động, phát triển không ngừng đi lên, mang lại sự may mắn, mọi thứ trong nhà đều phải là số lẻ, số bậc thang lên nhà sàn thường là 5 bậc, 7 bậc, 9 bậc, mặt khác cửa ra vào phải là 5 hoặc 7, số gian nhà cũng phải là số lẻ.

Đối với cầu thang ít nhất phải có 2 cái, một cầu thang trước nhà thường dành cho khách, chiếc cầu thang còn lại sau nhà dành cho phụ nữ trong gia đình…

Hơn nữa, các gian và nơi ở của các thành viên được sắp xếp theo thứ tự, từ phòng dành cho con trai chưa vợ, tiếp đến là vợ chồng gia chủ, rồi gian vợ chồng con trai, con dâu. Mỗi gian được ngăn cách thông qua chiếc màn bằng vải chàm màu đen…

Trước đây, khu vực gầm nhà sàn thường được tận dụng làm nơi nuôi, nhốt gia súc, gia cầm, xét thấy gây ảnh hưởng, mất vệ sinh, người dân đã tận dụng làm nơi để nông cụ sản xuất, kho trữ lương thực, phơi, hóng quần áo…

Giờ đây, trước những đổi thay của cuộc sống, cộng thêm chi phí xây dựng nhà sàn bằng gỗ khá cao, nguồn nguyên liệu gỗ khan hiếm, những nếp nhà sàn truyền thống đang dần mất đi, nhường chỗ những ngôi nhà đất, nhà xây, nhà sàn cải tiến đầy khác lạ. Vì thế, cần gìn giữ và bảo vệ những nét văn hóa,  kiến trúc nhà sàn độc đáo của đồng bào dân tộc miền núi xứ Thanh.

Theo: tbdn.com.vn

 

 

 

 

Danh lam thắng cảnh

Danh lam thắng cảnh

KHÁCH SẠN GẦN BẢO TÀNG

Nhà hàng

Số lượt truy cập

000569161
Hôm nay
Trong tuần
Trong tháng
Tất cả
847
6347
20248
569161